Canlı vericiden böbrek nakli güvenli ve başarılı bir tedavi yöntemidir. Canlıdan böbrek nakli sonrası birinci yılın sonunda hastaların %97’sinde sağlıklı ve diyalizden uzak bir yaşam sağlanmaktadır. Canlı vericiden böbrek nakli, uygun bir vericiden böbreklerinin bir tanesinin alınarak kronik böbrek yetmezliği olan hastaya nakledildiği ameliyat biçimidir. Böbrek naklinde mutlaka alıcı ve verici arasında kan grubu uyumu olmalıdır.

Ülkemizde yasal olarak dördüncü dereceden akrabalara kadar organ nakline izin verilmektedir. Dördüncü derece akraba dışındaki canlı vericilerden ya da akraba olmayan vericilerden organ nakli ancak Sağlık Bakanlığı’na bağlı Etik Kurul’dan izin alındıktan sonra mümkündür. Bu tür canlı vericilerden yapılan ameliyatlarda, hasta ve böbrek vericisi önceden ayrıntılı olarak incelenir, hazırlanır ve en uygun şartlar altında nakil gerçekleştirilir.

Sevdiğiniz birine iyilik yapmak, yardım edebilmek her zaman güzel bir duygudur. Üstelik kendi vücudumuzdan bir organı bağışlayarak sevdiğiniz bir yakınınızın hayata dönmesi ve iyi bir yaşam sürmesini sağlamanın mutluluğuna paha biçilemez.

Bu güzel duygulara rağmen, böbreklerinizden birini bağışlamak ilk anda sizi endişelendirebilir ve ileri dönemde kendi sağlığınız açısından kuşkulara yol açabilir.

Şunu unutmayınız; böbrek bağışına karar verdiğinizde öncelikle sizin sağlığınızı korumak çok önemlidir ve bunun için ayrıntılı incelemeler yapılır. Tüm laboratuvar tetkikleri ve radyolojik tetkikler, ilgili branşların değerlendirmeleri ve sonuçlarınızın uygun bulunması durumunda organ bağışınız kabul edilecektir. Bu incelemeler sırasında en küçük bir tereddüt oluşursa, durum alıcı ve verici adayına açıklanarak başka bir verici arayışına gidilecektir.

İSTEYEN HER KİŞİ BÖBREK BAĞIŞINDA BULUNAMAZ. AYRINTILI TETKİK, TARAMA VE DEĞERLENDİRMELER SONUCUNDA SAĞLIKLI VE TIBBEN UYGUN OLDUĞU TESPİT EDİLEN KİŞİLER CANLI BÖBREK VERİCİSİ OLABİLİRLER.

Unutmayınız ki; sağlıklı tek böbrek de vücudumuzun tüm gereksinimlerini yerine getirir. Böbreğinizi bağışlamanız için üst yaş sınırı yoktur. 18 yaşından küçükler yasal olarak canlı verici olarak organ bağışında bulunamazlar.

Yapılan incelemeler sırasında o an için böbrek fonksiyonlarımız yeterli bulunsa bile, daha önceden ciddi bir böbrek hastalığı geçirdiyseniz, tansiyonunuz yüksek bulunursa veya şeker hastalığı saptanırsa, ileride böbrek yetmezliği riskinizin yüksek olduğu düşünülürse böbrek bağışınız kabul edilmeyecektir.

Hastanızı böbrek yetersizliğine götüren neden ailevi bir özellik taşıyorsa böbrek vericisi olabilmeniz için yapılacak incelemeler sonucunda sizde bu böbrek hastalığına ait hiçbir belirti ve bulgu saptanmaması gereklidir.

Böbrek Vericisi ile Alıcı Arasında Kan Grubu Uyumu

Böbrek nakli yapılabilmesi için alıcı ve verici arasında, öncelikle kan gruplarının uyumlu olması şartı aranır. Organ nakli için Rh faktörü uyum şartı aranmaz. Kadaverik donörlerde bire bir kan grubu uyumuna göre organ sunulur. Bunun istisnası olarak böbrek nakli için sadece acil hasta bildirimi durumunda kan grubu uyum kurallarınca organ sunumu yapılabilir.

Kan grupları; 0, A, B ve AB olmak üzere dörde ayrılır:

• 0 kan grubu: sadece 0 kan grubundan organ alabilir, tüm gruplara (0, A, B, AB) verebilir.
• A kan grubu: A ve 0’dan organ alabilir, A ve AB’ye verebilir.
• B kan grubu: B ve 0’dan organ alabilir, B ve AB’ye verebilir.
• AB kan grubu: tüm gruplardan alabilir, yalnızca AB’ye organ verebilir.

Böbrek Vericisi ile Alıcı Arasında Doku Uyumu

Böbrek naklinde, kan grubu uyumu dışında, dokular arasında da uyum olması istenen bir özelliktir. Doku uygunluğu testleri, böbrek vericisi ile nakil planlanan hastanın dokuları arasındaki benzerliği araştırır. Alıcı ve verici arasındaki doku benzerliği oranı ne kadar fazla ise, nakledilen organın reddedilme olasılığı da o derece azalır.

Yine de tek yumurta ikizleri arasında yapılan organ nakillerinde dahi nadiren de olsa böbreğe karşı ret cevabı gelişebilir. Anne ve babaların dokularının yarısı çocukları ile uyum gösterir. Kardeşler arasında ise tam uyum, yarı uyum veya tam uyumsuzluk olabilir.

Günümüzde güçlü immünsüpresif (bağışıklık baskılayıcı) ilaçlar sayesinde, aralarında hiç doku uyumu olmayan bireyler arasında da güvenli bir şekilde böbrek nakli yapılabilmektedir.