Böbrek Nakli ile İlgili Genel Bilgiler
Her organın insan vücudu açısından hayati önemi vardır çünkü organlar iş birliği içerisinde çalışarak canlılığın sürmesini sağlar. Bu iş birliği içerisinde de her organın farklı bir görevi vardır. Böbrekler, kanda bulunan atık maddelerin süzülmesini ve idrar ile dışarı atılmasını sağlar. Ayrıca vücudun sıvı ve elektrolit dengesinin korunmasına da yardımcı olur. Bu atıklar uzaklaştırılamadığında vücutta birikir ve birtakım hastalıklara yol açar. Böbrekleri çalışamaz hale gelen kişiler diyaliz adı verilen bir tedaviye ihtiyaç duyarlar. Diyaliz, böbreklerin çalışamaz hale gelmesi ile kan dolaşımında biriken atıkları mekanik olarak filtreler. Ancak hastanın diyaliz işlemine çok uzun süre (haftada 3 gün 4,5 saat) ayırması gerekir ve hastalar için yorucu bir yöntemdir.
Böbrek nakli, kronik böbrek yetmezliğinin tedavisi amacıyla uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Böbrek nakli için kan grubu uyumu olan ve alıcı ile verici arasında Cross Match (çapraz karşılaştırma) testinin sonucunun negatif olduğu canlı veya ölü bir vericiden sağlam bir böbrek alınarak hastaya nakledilir.
Son dönem böbrek yetmezliğine kalıcı bir tedavi sağlamak amacıyla yapılabilecek en etkili tedavi yöntemi böbrek naklidir. Diyaliz yöntemleri en iyi şartlarda bir insanın her iki böbreğinin yaptığı işin ancak %5’ini yapabilir, nakledilen böbrek ise bunun 10 katını yapar. Böylece hasta diyalize girmekten kurtulmuş olur ve önceki aktif yaşamına geri dönebilir. Böbrek nakli ile hasta diyalizden kurtulur. Sıvı ve diyet kısıtlamalarına, eritropoez için kullanılan EPO iğnelerine ve çeşitli ilaç kullanımlarına gerek kalmaz. Hastalar diyalizde olduklarından daha enerjik ve canlı hissederler. Daha önce yapamadıkları işini yapabilecek hale gelirler, daha kolay iş bulabilirler. Cinsel hayatlarında belirgin düzelme olur, bayan hastalar daha kolay hamile kalıp sağlıklı çocuklar doğurabilir.
Diyaliz programındaki hastalara göre böbrek nakli yapılmış hastalar en az 3 kat daha uzun yaşar. Bir son dönem böbrek yetmezliği olan hastanın devlete bir yıllık maliyeti böbrek nakli yapılan hastanın 6 katıdır. Kronik böbrek yetmezliği olan çocukların %75’inde büyüme geriliği, %70’inde hipertansiyon, %90’ında anemi (kansızlık) gelişir. Bu hastaların yaklaşık %20’si takip sürecinde maalesef kaybedilir.
Kısaca toparlamak gerekirse;
- Beklenen yaşam süresinin uzaması
- Daha kaliteli ve sağlıklı bir yaşama sahip olmak
- Tedavi masraflarının azalması
- İşgücü kaybının kazanca dönüştürülmesi en büyük kazanımlardır.

Böbrek nakli kadavradan ve canlı vericiden yapılabilir. Gelişmiş ülkelerde böbrek nakli oranı %70-80 kadavradan, %20-30 canlıdan iken ülkemizde bu oran tam tersinedir. Canlı verici adayı olan hastalar için en iyi nakil diyalizin en erken döneminde, mümkünse diyalize girmeden (preemptif) yapılan nakil şeklidir. Hasta kadavra bekleme listesindeyken böbrek naklini engelleyecek, geciktirecek sorunlarla karşılaşabilir, hatta hayatını kaybedebilir.
